Koks en diëtisten samen aan de slag met gezonde eiwittransitie

Vandaag vond de laatste koksnetwerkbijeenkomst van Goede Zorg Proef Je van dit jaar plaats. Een inspirerende en leerzame middag waarbij de eiwittransitie binnen de patiëntenvoeding centraal stond, een thema dat steeds belangrijker wordt binnen de zorg. De deelnemers gingen enthousiast aan de slag om op een volwaardige manier meer plantaardige eiwitten toe te voegen, en recepten werden volop gedeeld. Dat smaakt naar meer!

Eiwittransitie in de zorg
Landelijk maken we een verschuiving naar meer plantaardige eiwitten omdat voeding met minder dierlijke eiwitten veelal duurzamer en gezonder is. Voor patiënten en kwetsbare groepen is het echter van cruciaal belang dat de voeding bijdraagt aan goed herstel en welzijn. Met meer plantaardige eiwitten kan dit nogal een puzzel zijn. Daarom is het zo ontzettend belangrijk om dit thema gezamenlijk op te pakken en van elkaar te leren.

Samen leren en inspireren
Onder begeleiding van Ivar Kronenburg, executive chef van het Rode Kruis Ziekenhuis, kwamen koks, en dit keer ook diëtisten, uit zorgorganisaties vanuit het hele land samen in het Foodyard Amsterdam om te leren en elkaar te inspireren. De uitdaging voor deze bijeenkomst: ontwikkel een recept waarin minimaal 60% van de eiwitten plantaardig is, zonder in te leveren op smaak, kwaliteit of volwaardigheid.

De eiwittransitie in de praktijk
De bijeenkomst begon deze keer met een verdiepende sessie over eiwitkwaliteit van Rachel van der Lugt, diëtist in Ziekenhuis Gelderse Vallei. Zij nam de deelnemers tijdens haar presentatie mee in de wereld van het belang van eiwitten, eiwitkwaliteit, en het puzzelen met aminozuren met de Alpha Tool om een volwaardige maaltijd te creëren. Smaakmakers zoals feta of paranoten als topping, maken een gerecht qua eiwitten vaak compleet. Rachel: “Het zijn kleine aanpassingen, maar maken een groot verschil.”

“Kijk ook waar de grootste winst te behalen is”, zegt Rachel. “Je kunt heel veel energie steken in het optimaliseren van een vegetarisch gerecht, maar als deze bijna niet besteld wordt, heeft dit weinig impact. Een verschuiving van 100% vlees naar 70%, aangevuld met plantaardig eiwit lijkt misschien een kleine verschuiving, maar als het door zoveel mensen wordt besteld, maak je een grote impact.”

Zie voor meer praktische tips: Factsheet ‘Eiwittransitie bij kwetsbare groepen’

Koks zelf aan de slag
Ivar Kronenburg nam ons mee in de aanpak van het Rode Kruis Ziekenhuis, inclusief een proeverij van twee volwaardige gerechten. “Ik dacht dat we het altijd al goed deden qua eiwitten bij onze vegetarische gerechten, maar toen Rachel de recepten doorrekende met de Alpha Tool, kwamen we nog niet goed uit op eiwitkwaliteit. Met een paar kleine toevoegingen hebben we de gerechten toen geoptimaliseerd. Dat besef was heel waardevol en benadrukt het belang van goede samenwerking tussen koks en diëtisten.”

Ook andere koks en diëtisten deelden hun ervaringen. Ze zijn enthousiast aan de slag gegaan met de Aminofit of Alpha Tool, en gerechten kwamen langs zoals curry’s, of zelfgemaakte seitan verreikt met hennep. Recepten werden onderling ook gedeeld, want dat is het mooie aan dit koksnetwerk: we doen het samen!

Samenwerking tussen kok en diëtist
Koks en diëtisten spelen een essentiële rol bij de eiwittransitie in de zorg. Zij vertalen de kaders van Goede Zorg Proef Je naar volwaardige en smakelijke gerechten voor patiënten. Want voeding kan nog zo gezond of duurzaam zijn, als het niet lekker is, mist het zijn kracht.

Mirjam Holverda, diëtist in Ziekenhuis Gelderse Vallei, en bestuurslid van het Netwerk Facilitair Diëtisten: “Samenwerking tussen kok en diëtist is zo belangrijk. Door te leren kijken en denken vanuit elkaars werkveld kom je verder en ontstaan er vernieuwende ideeën.”

De boodschap van vandaag was duidelijk: zoek elkaar vaker op!

Koksnetwerk enorm succes
Het koksnetwerk van Goede Zorg Proef Je is begin dit jaar opgericht en telt inmiddels meer dan 70 leden. Ieder van hen heeft zijn eigen kennis en ervaring. Met het koksnetwerk willen we deze expertise verbinden en versterken, en zo de transitie naar een gezond en duurzaam voedingsaanbod versnellen. Eerdere thema’s van de bijeenkomsten dit jaar waren: gezonde eiwitrijke tussendoortjes, smaakgestuurd koken, en zoutbeperkt koken.

Dit jaar had niet zo’n succes kunnen zijn, zonder het sterke en enthousiast kernteam dat bestaat uit zes ervaren koks uit Goede Zorg Proef Je ziekenhuizen: Eric-Jan Wissink (UMC Utrecht), Ivar Kronenburg (Rode Kruis Ziekenhuis), Cees Neefjes en Paula Groeneveld (Dijklander Ziekenhuis), Jelte Kuipers (Meander MC) en Kees van der Wal (St. Antonius). Ontzettend bedankt voor jullie inzet!

Sluit je aan bij het netwerk
Volgend jaar gaan we uiteraard door met het organiseren van bijeenkomsten. Ben je kok bij (een cateraar/leverancier) van een ziekenhuis of zorginstelling? Meld je aan voor het koksnetwerk en blijf op de hoogte van toekomstige activiteiten.