30 juni 2021

Uit een inventarisatie van het ministerie van VWS blijkt het dat plantaardige opties op dit moment in beperkt hoeveelheid aanwezig zijn in ziekenhuizen. Afgelopen maanden heeft Goede Zorg Proef Je stagiair Nina Gerritsen onderzoek gedaan naar de patiëntbeleving van de veganistische patiënt.

Het onderzoek heeft drie verschillende fasen doorlopen: de analysefase, de ontwerpfase en de realisatiefase. Tijdens de analysefase is het probleem, aan de hand van desk- en fieldresearch, in kaart gebracht. Hierna, zijn tijdens de ontwerpfase, experts van diverse zorginstellingen bijeengekomen in een creatieve sessie om samen tot een innovatieve oplossingen te komen voor het tekort aan veganistische voedingsopties in de zorg. In de realisatiefase is één van die ideeën uitgewerkt tot een tastbaar eindproduct: een nieuw veganistisch-vriendelijk voedingsconcept: Modular Meals.

Doelgroeponderzoek

Uit het doelgroeponderzoek bleek dat de veganistische patiënt zich bezwaart, tot last, onbegrepen en minderwaardig voelt. “Vaak is er voor de veganistische patiënt in het ziekenhuis, geen volwaardige maaltijd beschikbaar. Elk ziekenhuis heeft een andere aanpak en ander beleid, maar over het algemeen is het ziekenhuissysteem niet ingesteld op de veganistische patiënt.” concludeert Nina. “De veganistische patiënt moet vaak een beroep doen op vrienden of familie, of de voedingsassistenten aanspreken om het dieet uit te leggen. Dit maakt de beleving voor de veganistische patiënt vaak onprettig en kan onnodige zorgen creëren.” Het blijkt dat de maaltijd die patiënt ontvangt vaak samen is gesteld vanuit bestaande maaltijdcomponenten en het stuk vlees (de eiwitbron) vaak simpelweg wordt weggelaten, terwijl eiwit juist gunstig is voor het herstel van patiënten. Volgens Nina is er op zowel fysiek als mentaal gebied ruimte voor verbetering van de beleving van de veganistische patiënt.

Modular Meals

 “Modular Meals is een voedingsconcept binnen het ziekenhuis waarbij patiëntbeleving voorop staat.” aldus Nina.  “De patiënt kiest zelf verschillende componenten die samen een volwaardige ziekenhuismaaltijd vormen. Per component heeft de patiënt vijf tot zeven opties waarvan het merendeel plantaardig is. Zo kunnen wensen en dieetvoorkeuren gemakkelijk worden meegenomen. De patiënt krijgt zo gemakkelijk, en zonder zorgen, zijn ideale ziekenhuismaaltijd voorgeschoteld. Dit heeft een gunstig effect op zowel de kwaliteit van leven als het herstel.” Het concept beschikt over vijf pijlers die de basis vormen: smaakvol, gezond, veelzijdig, personalisering en duurzaam. Op het gebied van concept bewaking, adviseert Nina om deze pijlers gedurende het hele proces mee te nemen en niet uit het oog te verliezen.

Vervolgstappen

“Ik raad de opdrachtgever aan om de komende tijd in te zetten op fase 1: informering. Voor de implementatie van Modular Meals is het belangrijk om eerst een goede basis te hebben. Aangezien er in de zorg nog veel misverstanden zijn over een plantaardig dieet en er vaak nog weinig kennis is over dit onderwerp, is het raadzaam om hier eerst op in te zetten. Dit kan gemakkelijk aan de hand van een overzichtelijke visuele gids.” Nina benadrukt dat het belangrijk is dat het ziekenhuispersoneel goed weet wat een plantaardig dieet inhoudt, omdat zij uiteindelijk afnemer en uitvoerder zullen zijn. Verder geeft ze mee dat een verandering altijd tijd kost, en dat het dan ook belangrijk is om te voorkomen dat het personeel en de ziekenhuizen zich opgejaagd voelen. Zo wordt weerstand voorkomen en gaat de uiteindelijke implementatie van Modular Meals vloeiend. Nina sluit af met de volgende woorden“Zorg voor iedereen is wel zo (plant)aardig. Want een levensstijl is een keuze, maar ziek worden niet. Elke patiënt in het ziekenhuis heeft recht op een goede maaltijd; ook veganisten. Dat is wel zo (plant)aardig.”

Meer informatie over Modular Meals en/of plantaardig voeding in het ziekenhuis? Neem contact op met Leonie Horne, projectmedewerker Goede Zorg Proef Je. HorneL@zgv.nl

Goede zorg proef je is een project van:

Alliantie Voeding in de zorg

Uitgevoerd met steun van:

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

In samenwerking met

Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen
Ziekenhuis Gelderse Vallei
Voedingscentrum - eerlijk over eten
Nederlandse Vereniging van Diëtisten
Nationaal Preventie Akkoord